Istebna, Koniaków i Jaworzynka – Beskidzka Trójwieś

    Wśród gór i lasów Beskidu Śląskiego skryły się trzy urocze wsie: Istebna, Koniaków i Jaworzynka, tworząc Beskidzką Trójwieś. Kraina ta zapada głęboko w serce wszystkim tym, którzy cenią sobie ciszę i spokój. Nie ma tu zatłoczonych deptaków ani głośnych dyskotek. Tutaj czas zdaje się płynąć inaczej. Beskidzcy górale zawsze żyli w zgodzie z naturą. W bazie noclegowo-gastronomicznej znajdziemy ośrodki agroturystyczne, gdzie posiłki często sporządzane są z własnych produktów. Słynne są placki ziemniaczane pieczone na węglowym piecu z domową bryndzą i dużymi złocistymi skwarkami (wyrzoskami). Miejscowa ludność jest bardzo przywiązana do tradycji, którą pieczołowicie pielęgnuje się od pokoleń. Piękny regionalny strój istebiański zobaczymy nie tylko na muzealnej wystawie. Jest on nieodłącznym elementem ważnych uroczystości rodzinnych i świąt ludowych, podczas których folklor rozkwita w pełnej krasie. Muzyka, taniec i śpiew od zawsze towarzyszą lokalnej społeczności. W tym zakątku Beskidu Śląskiego usłyszymy dźwięki unikalnych, bo własnoręcznie wykonanych, gajd, trombit, fujarek i okaryn. Istebiańskie kapele ludowe mają na swoim koncie wiele sukcesów w kraju i zagranicą. Inną światowej sławy chlubą regionu są koniakowskie koronki. Koronczarki z Koniakowa potrafią wydziergać na szydełku rozmaite cuda od ozdób na choinkę i podstawek pod filiżanki, po tradycyjne chusty i obrusy, bieliznę a nawet suknie ślubne.
    Spędzając urlop w Trójwsi warto przejść szlakiem istebiańskich sałaszy, jak mówią o miejscu wypasu owiec górale. Wędrując dowiemy się, jak żyli pasterze, którzy byli protoplastami mieszkańców tej ziemi. Szlak zaczyna się na Koczym Zamku bądź na Ochodzitej (w zależności o tego, gdzie akurat pasą się owce), a kończy na Stecówce (760 m n.p.m). Dziś tradycyjne owczarstwo odradza się, a wyroby z owczego mleka i wełny można kupić u lokalnych gazdów.
    Istebna, Jaworzynka, Koniaków i okolice, są szczególnie godne polecenia wszystkim miłośnikom narciarskiej turystki pieszej. Trasy biegowe na przełęczy Kubalonka należą do najpiękniejszych w Polsce. Zimą często trenują tu nasi najlepsi biegacze, dwuboiści i biatloniści.
    Co ciekawe, Trójwieś daje unikalną możliwość przejścia na własnych nogach przez cały Układ Słoneczny. Dwunastokilometrowa Beskidzka Ścieżka Astronomiczna, rozpoczyna się w Istebnej Kubalonce przy drewnianym kościółku z XVIII w., gdzie umieszczono Słońce o średnicy 1,5 m, a kończy w Jaworzynce przy Plutonie (6 mm średnicy). Będąc już w Jaworzynce, koniecznie trzeba wstąpić do Muzeum Regionalnego "Na Grapie". Mieści się ono w starym obejściu z 1920 r. W stodole zobaczymy dawny sprzęt rolniczy, a zaglądając do izby, ujrzymy stare wyposażenie domowe m.in. kredens zwany w gwarze cieszyńskiej olmaryją oraz kamienny stół, na którym swój autograf wyrył prezydent Lech Wałęsa. Wyjątkowym miejscem, które koniecznie trzeba odwiedzić, jest Chata Kawuloka w Istebnej. Ta drewniana chałupa została zbudowana w 1863 r. i jest zabytkiem tradycyjnej, góralskiej architektury na terenie Beskidu Śląskiego.     Charakterystyczny jest kurny piec czyli palenisko w izbie, z którego dym uchodził przez otwór w dachu, przyczerniając ściany i nadając wnętrzu specyficzny zapach. W izbie znajdują się oryginalne sprzęty kuchenne oraz liczne instrumenty ludowe, które były wielką pasją mieszkającego tu niegdyś Jana Kawuloka. Zwiedzając, posłuchać można ciekawych historii z życia dawnych górali.
    Stwierdzenie, że w Istebnej rosną najpiękniejsze świerki na świecie, nie jest ani przesadą ani próżną przechwałką. Osiągają one nawet 50 metrów wysokości, a ich nasiona są chętnie kupowane przez zagranicznych nabywców i rosną w wielu krajach Europy. Stojąc wśród tych dostojnych świerkowych olbrzymów, wdychając ich świeży zapach, trudno nie zachwycić się pięknem przyrody.
    Warto wspomnieć, że gmina Istebna jest miejscem, gdzie siostrzane potoki znajdujące się nieopodal siebie rozdzielają się obierając zupełnie różny kierunek. Rzeka Olza, u której źródeł leży Istebna, jednoczy się z Odrą i wpada do Bałtyku. Natomiast płynąca przez Jaworzynkę Czadeczka łączy się z wodami Dunaju by znaleźć swoje ujście w Morzu Czarnym.
    Jest jeszcze jeden powód, dla którego Beskidzka Trójwieś to miejsce niezwykłe. W południowej części wsi Jaworzynka zbiegają się granice Polski, Czech i Słowacji. Jednego dnia można odwiedzić naszych południowowschodnich i południowozachodnich sąsiadów, przekraczając potrójne przejście graniczne Jaworzynka-Hrčava-Černe. Ta niepozorna wieś, z racji swego wyjątkowego położenia, stanowi swoiste drzwi na południe Europy. Już przed 100 laty planowano pociągnięcie tędy wiedeńskiej kolei żelaznej, która miała połączyć Warszawę ze stolicą Austrii. Niestety, burzliwe dzieje historii, uniemożliwiły realizację tego projektu.